Tescil sistemimizin dayandığı ulusal ve uluslararası hukuk kuralları.
465 tescil belgeleri, hem Türkiye Cumhuriyeti kanunları hem de uluslararası telif hukuku sözleşmeleri nezdinde tartışmasız yasal geçerliliğe sahiptir.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK)
Ülkemizdeki fikri mülkiyet haklarını, eser sahipliğini, manevi ve mali hakları düzenleyen temel kanundur.
FSEK Kapsamında Korunan Eser Nitelikleri
5846 sayılı kanun kapsamında, eser sahibinin hususiyetini taşıyan; ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri kategorisindeki her üretim koruma altındadır. Kanunun 1. maddesi fikri üretimlerin haklarını güvence altına alırken, yazılımlar ve bilgisayar programları da FSEK'in 2. maddesi kapsamında İlim ve Edebiyat Eserleri sınıfında korunmaktadır.
Eser üzerindeki haklar ikiye ayrılır:
- • Manevi Haklar: Kamuya sunma hakkı, adın belirtilmesi yetkisi, eserde değişiklik yapılmasını menetme yetkisi. Bu haklar devredilemez.
- • Mali Haklar: İşleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları. Bu haklar ticari sözleşmelerle devredilebilir veya lisanslanabilir.
FSEK kapsamında hakların ihlali durumunda, hak sahipleri ceza davaları (1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası) ve tazminat davaları (tecavüzün ref'i, men'i ve maddi/manevi tazminat) açma hakkına sahiptir. 465 tescili, bu davalarda eser sahipliğinin ispatı için mahkemeye sunulan en güçlü teknik delildir.
Bern Sözleşmesi (Edebi ve Sanatsal Eserlerin Korunması)
Fikri mülkiyet haklarının küresel düzeyde karşılıklı olarak tanınmasını sağlayan evrensel anlaşmadır.
Sınır Ötesi Telif Koruma Prensipleri
1886 yılında imzalanan ve Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yönetilen Bern Sözleşmesi, telif haklarında üç temel ilkeye dayanır:
- 1. Milli Muamele (National Treatment): Sözleşmeye taraf ülkelerden birinde üretilen bir eser, diğer taraf ülkelerin tamamında o ülkenin kendi vatandaşlarına sağladığı korumanın aynısından yararlanır.
- 2. Kendiliğinden Koruma (Automatic Protection): Koruma hiçbir resmi tescil, kayıt veya formalite şartına bağlanamaz. Eser üretildiği an hak sahipliği başlar.
- 3. Korumanın Bağımsızlığı (Independence of Protection): Eserin korunduğu ülkede sağlanan koruma, eserin menşei olan ülkede koruma olup olmamasından bağımsızdır.
Bern Sözleşmesi formalite şartı aramadığı için, tescil işlemi hakları doğuran değil, var olan hakları ispat eden bir araçtır. 465 tescil sertifikası, eserin ilk kim tarafından ne zaman oluşturulduğunu göstererek, Bern Sözleşmesi kapsamındaki 180+ ülkede hak sahipliğinin adli ispatını sağlar.
Dijital Zaman Damgasının Yasal Gücü
Elektronik verilerin tescil edilmesinde kullanılan dijital mühürlerin ulusal ve uluslararası kanunlardaki yerleri.
5070 Elektronik İmza Kanunu
Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte olan 5070 Sayılı E-İmza Kanunu'nun 3. maddesinde zaman damgası; "bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla elektronik imza araçlarıyla mühürlenmiş kaydı" olarak tanımlanır. Kanunun 22. maddesi uyarınca bu kayıtlar adli merciler önünde yasal senet niteliğindedir.
AB eIDAS ve ABD ESIGN Act
Avrupa Birliği genelinde geçerli eIDAS (No 910/2014) Regülasyonu, elektronik zaman damgalarının yasal geçerliliğini güvence altına alır ve üye ülkelerin mahkemelerinde delil olarak kabulünü zorunlu kılar. ABD'deki Federal ESIGN Act ve eyalet düzeyindeki UETA yasaları da benzer şekilde elektronik zaman damgalı verileri hukuken geçerli kabul etmektedir.
DMCA (Digital Millennium Copyright Act) ve Kaldırma Talepleri
İnternet üzerindeki ihlallerin hızlıca kaldırılmasını sağlayan uluslararası yasal kaldırma mekanizmaları.
Otonom Hak Bildirim Altyapısı
DMCA, ABD Telif Hakkı Kanunu'nun bir parçası olmakla birlikte, tüm dünyadaki büyük internet servis sağlayıcıları ve sosyal ağlar (Meta, Google, Twitter, GitHub vb.) tarafından evrensel bir standart olarak kabul edilmiştir. DMCA 512. maddesi kapsamında düzenlenen "Güvenli Liman" (Safe Harbor) prensipleri uyarınca, platformlar telif ihlali bildirimini aldıktan sonra ihlal içeren içeriği derhal kaldırmakla yükümlüdür.
465 tescilli eserlerin hak ihlali bildirimlerinde, sistemimizin otomatik ürettiği kriptografik kanıt raporları DMCA formlarına eklenir. Bu teknik raporlar, içerik sağlayıcı platformların hukuk birimleri tarafından itiraz edilemez nitelikte görüldüğünden, ihlale konu içeriklerin yayından kaldırılması süreçleri son derece hızlı tamamlanır.